Porównaj „Bogurodzicę” i „Lament Świętokrzyski” jako dwa średniowieczne wiersze Maryjne.

Oba te utwory – zarówno „Lament Świętokrzyski” , jak i „Bogurodzica” – zostały napisane w średniowieczu. Główną postacią występującą w obu tekstach jest Matka Boska – Maryja. Mimo to teksty te nie są do siebie podobne, jakby mogło się wydawać.… Czytaj dalej →

Kroniki średniowieczne. Omówienie fragmentów kroniki Galla Anonima.

Do polskiego piśmiennictwa należą kroniki zawierające chronologiczny opis wydarzeń historycznych. Najstarszą z nich jest dzieło Galla Anonima doprowadzone do 1113 r. Jego następcą był Wincenty Kadłubek, który swoje zapiski zakończył na 1202 r. Ponadto zachowały się: Kronika Wielkopolska przypisywana Godzisławowi… Czytaj dalej →

Średniowieczne ubiory męskie-bojowe

Z biegiem czasu uzbrojenie polskiego rycerza coraz bardziej upodobniało się do tego,jakie miało rycerstwo z Europy Zachodniej.Do walki ruszał on konno,początkowo na zwyczajnym,potem zaś na specjalnie hodowlanym,wielkim rumaku bojowym.Koń bojowy był nie tylko zwierzęciem pięknym i drogim (za jego równowartość… Czytaj dalej →

Średniowieczne pieśni religijne

Roman Mazurkiewicz ŚREDNIOWIECZNE PIEŚNI RELIGIJNEJak wiadomo, śpiewy liturgiczne Kościoła podlegały w ciągu stuleci nieustannej ewolucji. Początkowo stosunkowo proste pieśni śpiewali wszyscy wierni, z czasem jednak skomplikowały się one pod względem muzycznym do tego stopnia, że wykonywać je mogły tylko wyszkolone… Czytaj dalej →

Średniowieczne wzorce i ideały.

Średniowiecze wykształciło pewne wzorce osobowe, ideały postaw i zachowań ludzkich. Były one rozpowszechniane przez ówczesną literaturę oraz ludzi, którzy upodabniali się do swoich mistrzów. W średniowieczu wykształciły się wzorce osobowe na dwóch płaszczyznach: religijnej i świeckiej. Do wzorców religijnych należały… Czytaj dalej →

Średniowieczne ars moriendi „Pieśń o Rolandzie”

U schyłku średniowiecza tematyka śmierci znalazła się w centrum zainteresowania artystów. Temat śmierci łączy się bezpośrednio z ideą ascezy i hasłami: „vanitas” oraz „memento mori”. Tematyka śmierci była wspólna dla nurtu religijno-kościelnego oraz mieszczańsko-plebejskiego nie tylko w literaturze. W utworach… Czytaj dalej →

Średniowieczne terminy.

Alegoryzm średniowieczny – blisko związany z alegoryzmem bibijnym. Egzempla – przykłady, często moralizujące. Dualizm poglądów – pojmowanie świata w przeciwstawnych kategoriach dobra i zła (np.: BÓG – Szatan), generalnie daje się zauważyć prymat wartości duchowych nad materialnymi. Illiterati – ludzie… Czytaj dalej →

Średniowieczne nawiązania w literaturze późniejszych epok.

A. Współczesna poezja – np. Stanisław Grochowiak. Poetę tego charakteryzuje fascynacja epoką średniowiecza, podejmowanie tematów takich, jak miłość i śmierć, piękno i brzydota – typowych dla wieków średnich. Grochowiak przywołuje także motyw „poety przeklętego”, który funkcjonuje w twórczości Francoisa Villona,… Czytaj dalej →

Odwołując się do konkretnych utworów literackich, omów średniowieczne gatunki literackie.

W średniowieczu mają początek literatury narodowe większości krajów europejskich, w znacznej mierze wywodzące się z ustnej twórczości ludowej, dawnych wierzeń i folkloru. Był to okres rozprzestrzeniania się chrześcijaństwa, formowania się Kościoła, wielkich wędrówek ludów i tworzenia się nowych państwowości. W… Czytaj dalej →

Asceta i rycerz, jako dwie różne średniowieczne postawy (parenetyczny charakter lit. średniowiecza)

Wsceta i rycerz stanowią dwa podstawowe wzorce osobowe propagowane w parenetycznej literaturze średniowiecznej, obok postawy franciszkańskiej; trzeba wspomnieć, że pareneza polega właśnie na propagowaniu pewnych wzorców osobowych, ideałów i wartości, którymi powinien kierować się człowieka danej epoki; wzorzec świętego ~… Czytaj dalej →