Od realizmu do mityzacji, czyli rzecz o literaturze okresu XX-lecia międzywojennego

Mityzacja w literaturze okresu XXlecia międzywojennego zaczęła wypierać elementy realistyczne, zaś w niektórych utworach wyparła je niemal całkowicie. Pisarze sięgali do nich wtedy, kiedy pragnęli ukazać rzeczywistość skomplikowaną i niewyrażalną w sposób tradycyjny. Przekazywali jednocześnie swoje przemyślenia, pragnienia czy marzenia.… Czytaj dalej

Od naśladownictwa rzeczywistości do deformacji tradycja i nowoczesność w literaturze XX wieku

Najdawniejsze tradycje literackie sięgają czasów Arystotelesa, który znormalizował literaturę i przeprowadził jej teoretyczną analizę. Klasyczne normy Arystotelesa, z zasadą mimesis na czele, funkcjonują aż do XVIII wieku, czyli okresu neoklasycyzmu, w którym powstał kolejny traktat teoretyzujący literaturę Sztuka poetycka. Buallo,… Czytaj dalej

Od afirmacji do kontestacji. Literackie sposoby różnych postaw wobec Boga i świata

Wizja Boga i świata stworzonego przez niego, różnie przekształcana w literaturze, bierze się oczywiście z Biblii. Już w Księdze Świętej Bóg ma różne oblicza raz jest srogim Ojcem karzącym, innym razem jest miłosierny i wybaczający.W surowym średniowieczu chrześcijańskim grzesznicy boją… Czytaj dalej

„Nowoczesność nie ma nic wspólnego z datą publikacji.” Czy podzielasz tę opinię?

Na wstępie moich rozważań na temat wpływu czasu na literaturę chciałabym wprowadzić zasadnicze rozróżnienie pojęć nowoczesność, a styl awangardowy, niekonwencjonalność czy nawet niezrozumiałość. Często bowiem, stykając się z pewnymi awangardowymi zjawiskami mającymi miejsce współcześnie, określamy je mianem nowoczesności. W moim… Czytaj dalej

„Nie wszystek umrę.” Rozważania o roli literatury w budowaniu uniwersalnego systemu wartości

Non omnis moriar nie wszystek umrę, te słowa po raz pierwszy zostały wypowiedziane przez wybitnego poetę rzymskiego, Horacego. Uświadomił on sobie fakt i wierzył w to, że jego poezja zyska nieśmiertelność i będzie przekazywała pewne ważne wartości następnym pokoleniom. Inni… Czytaj dalej

Motyw domu i rodziny w literaturze polskiej

Motyw domu i rodziny pojawia się od najwcześniejszych wieków w literaturze polskiej. Oczywiście w różnych utworach i różnych epokach pełni zupełnie inne funkcje i przedstawiany jest w różny sposób.Po raz pierwszy pojawia się on w twórczości Jana Kochanowskiego, w jego… Czytaj dalej

Motyw biesiady (uczty, wesela, zgromadzenia) i jego funkcja w dziełach literatury polskiej

Motyw biesiady pojawiał się często w utworach literatury polskiej zarówno starych, jak i nowych. Pełnił on w nich wielorakie funkcje, w zależności od czasów, w jakich one powstawały. Biesiada, zwłaszcza wesele, to święto radosne uwieńczenie miłości. Śmiało więc może stać… Czytaj dalej

Bunt i afirmacja dwie postawy wobec życia. Rozważania na podstawie wybranych utworów literatury polskiej

Bunt i afirmacja to dwie postawy jakże różne. Charakteryzowały one jednak człowieka od najdawniejszych czasów. Zarówno jedna postawa, jak i druga była potrzebna. Niezgoda na otaczającą rzeczywistość prowadziła bowiem do tworzenia się nowych form społecznych czy obyczajowych, zaś zgoda przedłużała… Czytaj dalej

Męczennicy, prorocy, karierowicze, kanalie, błazny… Galeria postaci i postaw ludzkich w III cz. „Dziadów” lub „Lalce”

XIX wiek był bardzo trudnym okresem w dziejach naszego kraju. Polska znajdowała się wówczas w ciężkiej sytuacji zarówno politycznej, jak i gospodarczej. Ciągłe represje i prześladowania szerzyły strach wśród społeczeństwa. Postawy ludzi wynikały głównie z cech charakteru, jakimi obdarzył ich… Czytaj dalej

„Miasto przestrzeń znacząca, miejsce destrukcji, szansarozwoju…” Jaki sens nadała literatura temu motywowi?

Miasto jest wielką szansą rozwoju nie tylko dla ludzi mieszkających w nim, ale także z prowincji. Od kiedy dochody z rolnictwa stały się niewystarczające, ogromne rzesze ludzi, szlachty i chłopstwa, postanowiły wyruszyć do ośrodków miejskich w poszukiwaniu lepszych warunków życia.… Czytaj dalej