Pareneza, literatura parenetyczna – wzorce osobowe

Pareneza dosłownie oznacza pouczenie. Literatura parenetyczna to literatura propagująca wzory postępowania, ideały modne i uznawane w danej epoce. Z kolei tzw. wzorce parenetyczne to wzory osobowe, postacie godne naśladowania, skupiające cechy wzorowe, pożądane, idealne. W oparciu o poznaną literaturę średniowiecza… Czytaj dalej

Osobowości biblijne na wybranych przykładach

Osobowość to zespół stałych cech psychicznych, regulujących zachowanie człowieka i wyróżniających go spośród innych ludzi; indywidualność. Osobowości w świecie biblijnym jest wiele, np.: Hiob, Mojżesz, Kohelet, Abraham, Salomon, Chrystus. Hiob – bogobojny, szczery, pełen dobroci, otoczony liczną rodziną i przyjaciółmi,… Czytaj dalej

Mity o szczególnej żywotności w kulturze

Mit jest opowieścią, która przedstawia i organizuje wierzenia dawnej połeczności, próbuje dać odpowiedź na pytanie o pochodzenie świata i człowieka. Mity tworzyły więź społeczną, określały tożsamość danej grupy ludzi i przybliżają obyczaje i tradycje starożytnego człowieka. Pełniły one funkcje poznawcze… Czytaj dalej

Tragizm Antygony – bohaterki tragedii Sofoklesa i uniwersalność „Antygony”

Zawiązaniem akcji w \”Antygonie\” jest sprawa zabitego zdrajcy ojczyzny – Polinejkesa. Nie można go pogrzebać, ponieważ wydał taki zakaz Kreon – król Teb. Antygona, siostra Polinejkesa kierowana pobudkami religijnymi i miłością siostrzaną łamie ten zakaz i grzebie ciało brata. Za… Czytaj dalej

Kulturotwórcza rola antyku (dawniej i dziś)

Starożytna Grecja i Rzym, jej dokonania kulturowe, historyczne i cywilizacyjne wpłynęły na rozwój całej Europy. Wiele kolejnych epok literackich sięgało po dawno wypróbowane wzory nazwane później klasycznymi. Korzystano nie tylko z tematów, motywów, toposów, ale także z utrwalonych już gatunków… Czytaj dalej

Funkcje mitu w utworach literackich wybranych epok nowożytnych

Mit jest opowieścią, która wyraża i organizuje wierzenia danej społeczności, opowiada zwłaszcza o początkach istnienia świata, powstawaniu bogów, ludzi lub wyraża emocje. Kultura grecka posiada bardzo bogatą mitologię. Motywy, postawy, nawet pojęcia i wyrażenia pochodzące z mitów istnieją do dziś… Czytaj dalej

Poezja polska wobec września i okupacji

1. Krzysztof Kamil Baczyński. – \”Wybór\” – obraz walki, ludzie dokonując wyboru walki biorą także na siebie ciężar moralny tej walki. Deklaracja postawy czynnej, poczucie patriotycznego obowiązku. Sam Baczyński nie był człowiekiem czynu, ale podnosi karabin, wie, że musi walczyć,… Czytaj dalej

Problem odpowiedzialności moralnej w świetle dwóch powieści z różnych epok

Pierwszą z nich , traktującą o odpowiedzialności za los innych jest utwór \”Ludzie bezdomni\” modernistycznego wówczas pisarza, Stefana Żeromskiego. Bohaterowi, doktorowi Judymowi żyć przyszło w czasach głębokiego podziału społeczeństwa pod względem finansowo – społecznym. Dzięki naturalistycznym opisom Warszawy poznajemy warunki… Czytaj dalej

Różne przykłady postaw patriotycznych w Twojej ocenie (nazwij je i omów w świetle utworów)

Patriotyzm to wielkie słowo. Oznacza umiłowanie kraju ojczystego, a także gotowość poświęcenia się dla własnego narodu. Literatura polska jest prawdziwą szkołą uczuć patriotycznych, bo niemal od początku swego istnienia wyrażała głęboką troskę o losy ojczyzny, tworzyła wzorce osobowe prawdziwego patrioty… Czytaj dalej

Motywy romantyczne w literaturze polskiego pozytywizmu

Literatura pozytywizmu, choć z założenia opozycyjna do romantycznej, czerpała z niej motywy, przede wszystkim z powodu trwającej nadal niewoli. Powtarzającym się problemem jest walka wyzwoleńcza \”za wolność naszą i waszą\”. Bohaterowie są uczuciowi, zindywidualizowani, głęboko przekonani o swojej misji. Widać… Czytaj dalej