Męczennicy, prorocy, karierowicze, kanalie, błazny… Galeria postaci i postaw ludzkich w III cz. „Dziadów” lub „Lalce”

XIX wiek był bardzo trudnym okresem w dziejach naszego kraju. Polska znajdowała się wówczas w ciężkiej sytuacji zarówno politycznej, jak i gospodarczej. Ciągłe represje i prześladowania szerzyły strach wśród społeczeństwa. Postawy ludzi wynikały głównie z cech charakteru, jakimi obdarzył ich… Czytaj dalej

„Miasto przestrzeń znacząca, miejsce destrukcji, szansarozwoju…” Jaki sens nadała literatura temu motywowi?

Miasto jest wielką szansą rozwoju nie tylko dla ludzi mieszkających w nim, ale także z prowincji. Od kiedy dochody z rolnictwa stały się niewystarczające, ogromne rzesze ludzi, szlachty i chłopstwa, postanowiły wyruszyć do ośrodków miejskich w poszukiwaniu lepszych warunków życia.… Czytaj dalej

Małżeństwa literackie od św. Aleksego do Ziembiewiczów

Małżeństwo to związek dwojga ludzi kobiety i mężczyzny. Religia chrześcijańska dowodzi, iż pierwsze małżeństwo ustanowił Bóg, stwarzając Adama i Ewę pierwszych rodziców. Dwie osoby, które winna łączyć miłość, wzajemny szacunek, zrozumienie…, nie tyle istotne jest zalegalizowanie związku w odpowiednim urzędzie,… Czytaj dalej

Literatura romantyczna relikt przeszłości czy wciąż żywa tradycja?

Romantyzm polski porównać można do wielkiego przełomu, rewolucji wynoszącej nowych bogów na piedestał. To nurt samoistnie wytworzony na ojczystym gruncie, różniący się znacznie od założeń romantyzmu ogólnoeuropejskiego. Nie dość, że na tle innych państw odrzuca oryginalność, to jeszcze stanowi zaprzeczenie… Czytaj dalej

Literatura lat powojennych jako próba oceny systemu totalitarnego

Państwa o charakterze totalitarnym istniały na długo przed sprecyzowaniem pojęcia ?totalitaryzm? i jednoznacznym określeniem cech podobnego ustroju. Sam termin po raz pierwszy został użyty w 1934 roku przez Gentile\’a na oznaczenie państwa, któremu przysługuje pełna władza nad obywatelami. W tym… Czytaj dalej

Literackie obrazy okrucieństwa wojny w literaturze dawnej i współczesnej

Z obrazami wojny możemy się spotkać w wielu utworach literackich różnych epok, od starożytności aż po czasy współczesne. Związane jest to z tym, że wojny toczyły się od najdawniejszych czasów, zaś literatura była jak gdyby ?zwierciadłem?rzeczywistości. Wojny możemy podzielić na… Czytaj dalej

Artysta jako bohater dzieła literackiego XX wieku

Nowa epoka, jaką było XXlecie międzywojenne, przyniosła inne spojrzenie na literaturę i na rolę twórcy. Dlatego artyści stają się często bohaterami dzieł literackich zarówno w poezji, jak i w prozie.Jednym z pierwszych poetów, u którego odnajdujemy motyw artysty i dylematy… Czytaj dalej

„Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni” o tradycji niepodległościowej w literaturze i sztuce

Historia Polski i trudna droga Polaków do odzyskania niepodległości miały ścisły związek ze sztuką w szerokim tego słowa znaczeniu. Najbardziej wrażliwi, czyli artyści, postrzegali Ojczyznę jako jedną z wartości najważniejszych. Często, gdy prawie całe społeczeństwo traciło nadzieję na jej odzyskanie… Czytaj dalej

Jak literatura polska XIX lub XX wieku tworzy i demaskuje mity narodowe?

Literatura, towarzysząc człowiekowi w każdej z następujących po sobie epok, starała się zawsze w pewien sposób kształtować jego światopogląd. Za jej pośrednictwem pisarze i myśliciele wyznaczali drogę rozwoju ludzkiej osobowości. Poeci i twórcy, stając się moralnym autorytetem narodu, brali niejednokrotnie… Czytaj dalej

Indywidualista jednostka społeczna. Bohater literacki szuka tożsamości

Każdy człowiek jest pod wpływem społeczeństwa i epoki, w której żyje. Wynika to ze wspólnej dla całej społeczności historii i tradycji, które generują takie lub inne zachowania. Dlatego odizolowanie się od własnych korzeni wydaje się być bardzo trudne, wręcz niemożliwe.… Czytaj dalej