Gdybym ze złota powstał, mógłbym się tym smucić, Że w proch i w glinę ziemi mam się zaś obrócić. Mógłbym, nakrywszy głowę, ze skargą siąść w progu, Przeciw śmierci głos podnieść i przeciwko Bogu. I gdybym z złota powstał, mógłbym… Czytaj dalej
Gdyby nam tyle tylko do dnia było, Żeby się znalazł głos, co świt obwieści, Każdaby brzoza biała nad mogiłą, Gdy w harfy swoje wiatrzane szeleści, I każde ptaszę polne by wróżyło —Kres długiej nocy i długiej boleści, I każde ziarno… Czytaj dalej
…Gdy wszystkie nici już rozerwane,Co serce je wyprzędło,Kiedy nadziei palce różaneRóżę wypuszczą zwiędłą,Gdy w płachcie zmierzchu, noc życia siędzie,I pieśń nicości śpiewa,Dnia nadlatują wtedy łabędzie,A światła kłos dojrzewa!
…Gdy w walce siłę orężaJasna idea zwycięża,Gałązki oliw rwij rad,I tryumf dobra prorokuj!To więcej znaczy, niż pokójTo znaczy — świata ład!
… Gdy runą trzy ściany chaty,W niszczących burz huraganie,Wybij okienko na słońce,W jedynej, jaką masz, ścianie. Gdy scheda twoja tak marną,Że tylko grzędę masz ziemi,Nie sadź jej w wierzby płaczące,Lecz dębu zasadź w niej ziarno!
…Gdy płacząc, śmiejąc się z braćmi,Na obce puszczasz się harce,Lada pastuszę cię zaćmiNa prostej grając fujarce.Gdy śpiewać będziesz dla braci,Swojsko im śpiewaj i jasno.Pieśń, jeśli krzepić ma duszę,Jak duszę — trzeba mieć własną!
…Gdy cudze węgły się ruszą,Nie ciesz się stratą sąsiada,Gdy się pion domu zachwieje,Na wszystkich strzecha upada.
Imię twoje nie było „wiosna” ani „róża”, Ani w łunach po niebie chodząca „kometa”, Ani pełna jasności błyskawicznej „burza”… Ale na pierwsze imię było ci: „kobieta” I nosiłaś je czystym jak gwiazdę na czole; A drugie: „siostra smutnych”, a trzecie:… Czytaj dalej
A co tam za hałas? — To Franek wrzeszczy! — Cóż mu się stało? — A nic. Tak, z rozpusty! — A kto tę szybę wybił? — To Franek kamieniem cisnął. — A kot czego tak miauczy? — Franek go… Czytaj dalej
Słońce piecze. Z błot rzymskich zieje mglista para. Świat zapadły, brunatną zarośnięty trzciną. Żółtego Tybru wody ociężale płyną, Na prawo — Fiumicino, na lewo — Fiumara, W pośrodku Święta Wyspa boskiego cezara, Na niej pastuch trzód kozich oblepiony gliną. Port… Czytaj dalej
