Struktura
Opis
Funkcjonowanie
Pień mózgu
Rdzeń przedłużony
Przedłużenie rdzenia kręgowego; zbudowany głównie z nerwów prowadzących od rdzenia kręgowego do innych części mózgu.
Obejmuje ośrodki (skupienia komórek nerwowych), które regulują czynności serca, oddychanie i ciśnienie krwi, oraz ośrodki kontrolujące połykanie, kaszel., wymioty.
Most
Tworzy uwypuklenie na przedniej powierzchni pnie mózgu
Łączy ze sobą różne części mózgowia; znajduje się w nim ośrodek oddechowy.
Śródmózgowie
Tuż powyżej mostu; największa część mózgu u niższych kręgowców; u kręgowców większość jego funkcji została przejęta przez półkule mózgowe.
Ośrodek reakcji wzrokowych i słuchowych (np. reakcje źrenic, ruch powiek, zwracanie głowy i ciała w kierunku bodźca dźwiękowego); kontroluje tonus mięśni i postawę ciała.
Wzgórze
Na szczycie pnia mózgu
Główny ośrodek czuciowy przekazywania informacji pomiędzy rdzeniem kręgowym a mózgiem. Neurony wzgórza sortują i interpretują wszystkie nadchodzące z organów zmysłowych informacje (z wyjątkiem węchowych), zanim prześlą je do właściwych komórek nerwowych mózgu. Drażnienie powoduje wzrost agresji.
Podwzgórze
Tuż powyżej wzgórza; przysadka mózgowa jest połączona z podwzgórzem szypułką tkanki nerwowej.
Zawiera ośrodki termoregulacji, głodu, sytości, pragnienia, metabolizmu tłuszczów oraz ośrodki kontrolujące niektóre emocje (agresja i ucieczka, instynkt macierzyński); wpływ na przysadkę mózgową; tworzy pomost między czynnościami mózgu a mechanizmami fizjologicznymi ustroju.
Móżdżek
Druga co do wielkości część mózgowia.
Ośrodek ruchowy koordynacji mięśniowej i ruchów złożonych; uszkodzenia prowadzą do zaburzeń w koordynacji ruchów dowolnych.
Półkule mózgowe
Największa, szczególnie ważna część mózgu człowieka; jest tu zlokalizowane 70% komórek mózgu; podłużna szczelina dzieli mózg na półkulę prawą i lewą, każda podzielona przez płytkie bruzdy na cztery płaty: czołowy, ciemieniowy, skroniowy i potyliczny.
Ośrodek intelektu, pamięci, świadomości i mowy; kontroluje także uczucia i funkcje motoryczne.
Kora mózgowa (istota szara)
Pofałdowana, co zwiększa jej powierzchnię; funkcjonalnie kora mózgowa podzielona jest na:
korę ruchową
Kontroluje ruchy dowolne mięśni.
korę czuciową
Odbiera informacje wzrokowe, słuchowe, dotykowe, doznania bólu, etc.
korę kojarzeniową
Siedlisko intelektu, pamięci, mowy i emocji; interpretuje napływające informacje zmysłowe.
Istota biała
Pod korą; złożona jest z mielinowych aksonów komórek nerwowych, łączących różne obszary mózgu; włókna te ułożone są w wiązki (drogi nerwowe), a są to: włókna dośrodkowe, odśrodkowe, asocjacyjne, spoidłowe.
Łączy:
neurony wewnątrz tej samej półkuli
półkulę prawą i lewą
półkule z pozostałymi częściami mózgu i rdzenia kręgowego
