KOŚCIÓŁ KATOLICKI WOBEC REFORMACJI
Protestantyzm wstrząsnął całym kościołem, zmuszając go do przeprowadzenia wielu reform. Uchwalił je sobór trydencki w 1545 – 1563:
a) podniesienie moralnych i umysłowych kwalifikacji duchowieństwa,
b) biskupom nakazano stale przebywać w swoich diecezjach,
c) regularne zwoływanie synodów,
d) w celu kształcenia – seminaria duchowe,
e) Pismo Święte i tradycja – źródło wiary,
f) prawo komentowania Pisma Świętego miał tylko Kościół,
g) sformułowano definicję kapłaństwa, sakramentów, poglądy na rolę mszy świętej oraz istnienie czyśćca.
Reforma kościoła – dążenie do odnowy wnętrza Kościoła:
a) rozwinięta propaganda wyznaniowa:
– ustna – kazania,
– drukowana – literatura teologiczna,
– wizualna,
– przedstawienia teatralne, malowidła.
Inkwizycja – zwalczanie wyznawców protestanckich:
a) stosowanie przymusu,
b) ścisła współpraca organów przemocy (na usługach kościoła) z władzą świecką (przy pomocy wojska, policji),
W 1542 papież Paweł III powołał do życia trybunał inkwizycji – 6 kardynałów:
a) nadzorowali działalność sędziów – dominikanie,
b) szpiedzy, korzystali z donosów,
c) oskarżonych torturowano, aby wymusić zeznania,
d) kary – pieniężne, pokuta kościelna, wygnanie (banicja), długoletnie więzienie, śmierć,
W Hiszpanii inkwizycja podlegała królowi i stanowiła narzędzie państwa.
W 1559 papież Paweł IV spisał indeks ksiąg zakazanych:
a) dzieła heretyckie,
b) utwory humanistów – krytyka kleru, pochwała pogańskiego życia,
c) zakazano katolikom czytania i rozpowszechniania ksiąg zakazanych,
Skutki:
a)duchowni palili dzieła protestanckie,
b)wyznawców karano chłostą, więzieniem, stosem.
Jezuici
Nowy zakon – Towarzystwo Jezusowe – 1540 – Ignacy Loyola:
a) do 3 ślubów zakonnych (ubóstwo, czystość, posłuszeństwo), czwarty – posłuszeństwo wobec papieża,
b) zwalczanie zwolenników reformacji,
c) działalność misyjna – ludy świeżo odkryte w Ameryce i Azji,
d) w Europie działali na dworach królewskich i książęcych, w środowiskach magnackich i kręgach elity szlacheckiej.
e) zakładali kolegia zakonne – dyscyplina, dobra wymowa, umiejętność postępowania z ludźmi.
