Mezozoik

 

 

Mezozoik cz.1

230 – 65 mln. lat temu

Czas trwania

– od ok. 230 – 65 mln. lat temu

Zmiany rozkładu lądów i mórz

– rozpad Pangei

– powstanie Oceanu Indyjskiego

– powstanie części Oceanun Atlantyckiego

– transgresje i regresje morskie

Początek alpejskich ruchów górotwórczych

– przełom jury i kredy

– powstanie części gór

– Atlas, Apeninów, Pirenejów

Klimat

– w Europie cieplejszy niż obecnie

– na początku triasu klimat zwrotnikowy kontynentalny

– w jurze ciepły i wilgotny

– w końcu kredy ochłodzenie klimatu

Surowce mineralne powstałe w mezozoiku

– skały osadowe

– wapienie koralowcowe (jura)

– kreda pisząca (kreda)

– rudy żelaza

– węgiel kamienny i brunatny

– skały magmowe i przeobrażone

Rozpad Pangei był najważniejszym wydarzeniem w ziemskiej geografii mezozoiku. Z góry do dołu przedstawiono trzy etapy formowania się kontynentów :

a – około 240 mln lat temu (era paleozoiczna) – Pangea jeszcze w całości ;

b – położenie kontynentów w erze mezozoicznej;

c – dalsze rozsunięcie się kontynentów na początku okresu czwartorzędowego (era kenozoiczna).

 

 

Mezozoik cz.2

 

Stratygrafia mezozoiku

Kreda 140 mln.lat temu.Trwał proces otwierania się Oceanów Atlantyckiego i Indyjskiego; rozdzielenie się Ameryki Pd. I Afryki spowodowało otwarcie się pd. części Oceanu Atlantyckiego, a subkontynent indyjski, który przesuwał się ku pn., powodował zawężenie się Oceanu Tetydy, a jednocześnie coraz bardziej otwierał Ocean Indyjski; z końcem kredy dolnej rozpoczął się największy znany dotychczas zalew morski, który swoje maksimum osiągnoł w kredzie górnej. Silne zmiany w roślinności; panujące w kredzie dolnej rośliny nagonasienne w kredzie górnej zostały zdominowane przez rośliny okrytonasienne, które po raz pierwszy pojawiły się z początkiem kredy; znaczenie straciły sagowce, paprocie i miłorzębowe; w dolnej kredzie wymarły benetyty.Panowanie gadów; znane sa zarówno formy roślinożerne (np. Iguanodon), jak i drapieżne (Tyrannosaurus); powietrze opanowału gady z rodzaju Pteronodon, a także licane już ptaki (mm.in Ichthyornis, Hesperornis); w kredzie górnej pojawiły się ssaki łożyskowe; w morzach duze znaczenie miały otwornice, małże (m.in. inoceramy) i głowonogi (belemnity, amonity); z końcem okresu wymarła przeważająca część gadów (dinozaury), a także amonity i belemnity.

Jura 195 mln. lat temu. Dalszy rozpad superkontynentu Pangei; w znacznym stopniu otwarła się pn. część Oceanu Atlantyckiego; od Afryki oddzielił się blok australijsko-antarktyczny;odrywajac się od brzegu Gondwany pojedyncze, niewielkie bloki lądowe wedrowału przez przez Ocean Tetydy i zderzając się z pd. brzegami Laurazji powodowały wypiętrzanie się pasm górskich; silne ruchy górotwórcze miały też miejsce w zach. części Ameryki, powodując wypiętrzenie się Kordylierów. Panowanie roślin nagonasiennych; duże rozprzestrzenienie benetytów, bujny rozkwit sagowców, nadto miłorzębowe, iglaste, a także paprocie nasienne, które z końcem okresu wymarły; wśród paprotników duże znaczenie paproci cienkozarodnikowych; w morzach dominacja glonów; pojawiły się krzemki. W morzach najwieksze znaczenie mają otwornice, gąbki, koralowce, mięczaki, ramienionogi (rynchonelle, terebratule) i szkarłupnie (gł. liliowce i jeżowce), a z kręgowców ryby; rozwój amonitów i belermnitów; rozkwit gadów, które zajęły wszystkie nisze ekologiczne; w morzach dominowały plezjozaury i ichtiozaury, na lądzie dinozaury, a w powietrzu pterodaktyle (Pterodaktylus, Rhamphorhynchus); w jurze górnej pojawiaja się ptaki (Archeopteryx).

Trias 230 mln. lat temu.Zaczął ulegać rozpadowi, uformowany w permie superkontynent Pangei co zaznaczyło się powstaniem kilku stref ryftowych; zapoczątkowało to proces powstawania Oceanów – Atlantyckiegi i Indyjskiego, a jednocześnie zamykania zbiornika Oceanu Tetydy; silne procesy wulkaniczne doprowadziły do powstania wielkich pokryw bazaltowych (trapów). Dominowały rośliny nagonasienne – paprocie nasienne, drzewa iglaste, sagowce oraz benetyty, które pojawiły się w triasie środkowym; mniejszą rolę odgrywały paprocie zarodnikowe, skrzypy i widlaki; w morzu duże znaczenie miały glony, szczególnie zielenice z rodziny Dasycladaceae. W morzach pojawiły się koralowce sześciopromienne; rozpowrzechnione były głowonogi (szczególnie amonity, ceratyty), ramienionogi (głównie tetebratule), szkarłupnie (liliowce i jeżowce), a także ryby; na lądzie szybki rozwój gadów ssakokształtnych, pojawiły się pierwsze dinozaury – tekodonty; z końcem triasu wymarły labiryntodonty i kotylozaury.

HIPOTEZY WYGINIĘCIA DINOZAURÓW

1.Naukowcy odkryli warstwę skał sprzed 65 mln. lat, która zawierała duze ilości irydu, Pierwiastek ten spotyka się stosunkowo rzadko na ziemi, za to bardzo często występuje on w meteorytach,

2.Pod koniec kredy czyli ok. 65 mln. lat temu klimat zaczął się ochładzać w wyniku nasilenia się wachań pór roku. Wielkie zmienno-cieplne dinozaury nie mogły sprostać tym wahaniom temperatur.

3.Wzrost zawartości dwutlenku węgla na skutek wzmożonych procesów wulkanicznych. Spowodowało to wytrucie dinozaurów.