| AFRYKA
|
| KLIMAT
Położenie Afryki po obu stronach równika powoduje wyraźną symetrię w układzie stref klimatycznych; środkowa część kontynentu leży w strefie klimatów równikowych, od równikowego wilgotnego (opady całoroczne) do podrównikowego suchego (krótka pora deszczowa w lecie); największe opady na wybrzeżu Zatoki Gwinejskiej (ponad 3000 mm rocznie, ponad 9000 mm na stokach Kamerunu); wraz ze wzrostem szerokości geograficznej roczna suma opadów maleje; najmniejsze opady w strefach klimatów zwrotnikowych, zwłaszcza na pustyniach (do 250 mm rocznie); strefa pustyń na półkuli północnej obejmuje szeroki pas od Oceanu Atlantyckiego po Morze Czerwone (Sahara), na półkuli południowej ograniczona do zachodniej części kontynentu (Namib, Karru, częściowo Kalahari), w części wschodniej klimat bardziej wilgotny (pasat południowo-wschodni); na północnych i południowych krańcach Afryki klimat podzwrotnikowy z gorącym suchym latem i łagodną, deszczową zimą. Wody. Ponad 30% powierzchni kontynentu stanowią obszary bezodpływowe (większa część Sahary, zachód Kalahari, część obszaru w obrębie Wielkich Rowów Afrykańskich); na obszarach o klimacie zwrotnikowym (gł. na pustyniach) typowe suche doliny, tzw. wadi, wypełniające się wodą tylko podczas epizodycznych deszczów; na pustyniach (gł. w północnej części Afryki) bogate zasoby wód artezyjskich; główne rzeki stałe: Nil, Kongo, Niger, Zambezi, Oranje, Limpopo, Senegal; komunikacyjne znaczenie wielkich rzek Afryki ogranicza występowanie licznych wodospadów i katarakt; liczne jeziora, gł. pochodzenia tektonicznego, największe: Jezioro Wiktorii, Tanganika, Niasa, Czad, Turkana, Kioga, Jezioro Alberta, Mueru, Tana; na obszarach pustynnych w północnej części Afryki charakterystyczne słone jeziora okresowe, tzw. szotty; w kotlinach Afryki duże skupiska bagien (m.in. Okawango, Makgadikgadi).
|
| Liczba Czytań: 4036
|
Czytaj |
| Afryka - świat roślin i zwierząt
|
| Z Afryki pochodzą niektóre rośliny użytkowe, m.in. kawa, arbuz, sorgo.
Świat zwierząt w Afryce.
Obszar Afryki na południe od Sahary należy pod względem zoogeograficznym do krainy etiopskiej, na północ od Sahary - do obszaru śródziemnomorskiej krainy palearktycznej. Swoiste piętno nadaje faunie Afryki pierwsza z tych krain. Cechuje ją najbardziej urozmaicona fauna kręgowców ze wszystkich krain i obfitość rodzin endemicznych, które liczbą ustępują tylko Ameryce Południowej. Występuje tu 38 rodzin ssaków, nie licząc nietoperzy, w tym 12 rodzin endemicznych, wśród nich żyrafy, hipopotamy, mrówniki, trzy rodziny owadożernych (wodnice, złotokrety, ryjoskoczki) i 6 rodzin gryzoni. W pozostałych rodzinach występują liczne endemiczne rodzaje i gatunki, jak: słoń afrykański, nosorożec biały i zwycząjny, zebry, z małp człekokształtnych goryl i szympans.
|
| Liczba Czytań: 8538
|
Czytaj |
| Agroturystyka w Polsce
|
| - czynny relaks (jazda konno, zbieranie jagód czy grzybów, kąpiel w rzece, etc).
Wakacje w takich miejscach pozostawią niezatarte wrażenie na dzieciach, dla których często jest to pierwszy kontakt z "prawdziwą" krową czy kombajnem. Długo potem wspominają tę przygodę i chętnie wracają do nowych "cioć" i "wujów" i listach pytają o dalsze losy ulubionej Krasuli czy Karego.
Kwaterowcy przygotowują do dyspozycji gości całe domy. Najczęściej są one niewielkie, wygodnie mieszczące 1 - 2 rodziny. Umożliwiają więc spędzenie wakacji w gronie najbliższych czy przyjaciół. Ich zaletą jest niczym nieskrępowany (poza, oczywiście, zasadami obowiązującymi wszystkich ludzi) samodzielny wypoczynek. Nikogo tu nie zbudzą wczesne porykiwania wypędzanych skoro świt na pastwisko krów, czy warkot odpalanego traktora. Obiekty te mają najczęściej rozległe, bezpieczne podwórza, kąciki wypoczynkowe, miejsca na rozpalanie ognisk czy grillowanie.
|
| Liczba Czytań: 1604
|
Czytaj |
| Alaska
|
| W latach 60. XIX wieku Rosja, nękana problemami gospodarczymi zaproponowała sprzedaż swych ziem Ameryce. Dnia 18 października 1867 r. sekretarz stanu William Seward kupił Alaskę za sumę 7 000 000 $, czyli płacąc mniej niż 2 centy za akr. Choć tę niepopularną transakcję określono jako "szaleństwo Sewarda" bądź "lodownię Sewarda", Alaska wkrótce okazała się i to dosłownie, prawdziwą żyłą złota. Złoto odkryto 1880 r. w Juneau, 18 lat później niedaleko Nome nad cieśniną Beringa, a następnie 1902 r. koło Fairbanks. Ponieważ pracowały tu już tartaki i spółki rybackie, rząd zaangażował się w sprawy nowej ziemi poważniej. W 1912 r. ustanowiono tzw. terytorium Alaski, które w 1959 r. zostało przemianowane na 49. Stan USA.
W 1942 r., gdy Japończycy zbombardowali Dutch Harbor i zajęli dwie wyspy na Aleutach, rozpoczęła się militaryzacja Alaski (zakończona dopiero wraz z "zimną wojną", której pierwszym etapem była budowa szosy łączącej stan z pozostałą częścią Stanów Zjednoczonych. Kolejny okres rozkwitu gospodarczego nastąpił po odkryciu ropy naftowej u wybrzeży Morza Arktycznego, w zatoce Prudhoe. W połowie lat 70, poszukiwacze przygód wyruszyli na Alaskę, by zbudować rurociąg transalaski, który prowadzi do Valdez. Mimo wahań cen do dziś Alaska czerpie około 85 % swych dochodów z ropy naftowej i gazu ziemnego, a każdy z mieszkańców otrzymuje średnio 1000 $ dywidendy rocznie. Pod względem gospodarczym stan ciągle znajduje się w fazie przejściowej, poddany jest też olbrzymim wahaniom koniunktury. Niegdyś bardzo dochodowe rybołóstwo i przemysł drzewny, szybko ustępują miejsca turystyce jako drugiemu ze źródeł dochodów, a problem najlepszego, perspektywicznego wykorzystania ziem Alaski budzi liczne kontrowersje.
|
| Liczba Czytań: 896
|
Czytaj |
| Ameryka
|
| Na obszarze Andów płyta Amerykańska nachodzi na płytę pacyficzną. W związku z tym powstają osady i fałdowania gór Kordylierskich i Andów.
Czynniki wpływające na klimat Ameryk.
Klimatyczne strefy Ameryk układają się równoleżnikowo. W obrębie każdej z nich występuje znaczne zróżnicowanie temperatury powietrza i sum opadów.
|
| Liczba Czytań: 1695
|
Czytaj |
| Antarktyda
|
| W istnienie wielkiego lądu wokół geograficznego bieguna pd. wierzono już w czasach staroż., ale fantastyczne o nim wyobrażenia nie miały oparcia w rzeczywistości. Z Europejczyków prawdopodobnie pierwszy zbliżył się najbardziej korsarz ang. F.Drake, który w 1578r. odkrył cieśninę Drake`a. Wyspy leżące na peryferiach Antarktydy zostały poznane w XVIIIw.m.in. J.Cook odkrył wyspy Georgię Pd. i Sandwich Pd.w 1775r......................
Antarktyda jest jedynym w swoim rodzaju laboratorium badań zachodzących współcześnie globalnych zmian w przyrodzie, np. takich jak zanik ozonosfery, zanieczyszczenie atmosfery nasilające efekt cieplarniany, zmiany klimatu lub podnoszenie się poziomu oceanu światowego. Eksploarację Antarktydy rozpoczęto 200 lat temu w celu zarówno poznania, jak i eksploatacji kontynentu, ale nauka przeważnie zajmowała drugie miejsce, ustępując narodowym lub prywatnym interesom. W 1998r. działały na Antarktyce 42 całoroczne stacje badawcze, należące do 18 państw, których załogi liczyły w lipcu 1050 osób. Najwięcej stacji znajduje się na Płw. Antarktycznym i sąsiednich wyspach a nieformalna stolicą Antarktydy jest Wyspa Króla Jerzego, na której 8 państw, w tym Polska, założyło stałe stacje.
Polska rozpoczęła własne badania naukowe najpierw Antarktydy Wschodniej, zakładając w 1959r. stację PAN im. A.B.Dobrowolskiego, gdzie następnie kilkakrotnie Polacy prowadzili badania ,a w lecie 1978-79r. stacja była miejscem pracy wyprawy zorganizowanej przez PAN. W XII 1976r. PAN zorganizował pod kierownictwem S. Rakusy - Suszczewskiego wyprawę, której celem było zbudowanie stacji naukowej PAN na Wyspie Króla Jerzego w Szetlandach Pd. Oficjalne otwarcie stacji im. H Arctowskiego 26 II 1977r. pozwoliło Polsce uzyskać status państwa - strony Układu Antarktycznego. Od chwili założenia stacja pracuje w cyklu całorocznym i jest częścią Zakładu Biologii Antarktyki PAN. Program nauk obejmuje głównie stacjonarne badania biologii oraz ekologii morza i strefy brzegowej, jak również z zakresu geologii, paleontologii, geofizyki i topografii.
|
| Liczba Czytań: 6873
|
Czytaj |
|
