Jako materiał stosowano drewno, cegłę i kamień ciosowy oraz beton, który znalazł szerokie zastosowanie. Beton rzymski cechuje niezwykła trwałość i wodoodporność. Budowle szczególnie reprezentacyjne budowano z jednak kamienia. Rzymianie konstruowali między kolumnami i pilastrami element niosący zwany łukiem.
Architektura gotycka jest ostatnim stylem budownictwa w średniowieczu. Jej rozwój przypada na okres dojrzałego i późnego średniowiecz. Styl ten ukształtował się we Francji w połowie XII w. już pod koniec stulecia pojawił się w budownictwie angielskim. W XIII wieku rozprzestrzenił się w szeregu krajów europejskich, m.in. w Europie Środkowej oraz Skandynawii. Nazwę swoją architektura gotycka wywodzi od barbarzyńskiego plemienia Gotów, chociaż ci nie mieli z nią nic wspólnego. Określenie - architektura gotycka - rozpowszechnili Włosi, nazywając tak nowy kierunek, którego odrębne i bardzo swoiste formy uznali za wykwit barbarzyństwa
Na początku XVIII w. ukazuje się we Francji Encyklopedia , w której jej twórcy Voltaire , Diderot i Rousseau wypowiadają walkę feudalizmowi i religii , a przez to pośrednio dziełom baroku , które powstawały dzięki zamówieniom królewskim i kościelnym. Dochodzące do głosu mieszczaństwo żąda nowej architektury , prostej , wygodnej i dającej się wszechstronnie stosować.
Do Polski odrodzenie dotarło wcześniej niż do Francji i Niemiec poprzez dwór Zygmunta I , który utrzymywał żywe kontakty z Węgrami będącymi już w XV w. pod wpływem nowych prądów. Dalsze sprzyjające warunki rozwoju renesansu powstały przez małżeńsywo Zygmunta I z Boną Sforza. Nawiązano wówczas bliższe stosunki z Włochami, skąd przybywali do Krakowa liczni artyści i tworzyli dzieła dla dworu królewskiego, arystokracji i bogatego mieszczaństwa.
W ostatnich latach X i XI wieku pojawia się sztuka romańska i trwa do XIII w. Kształtuje się ona wśród ludów mówiących językami romańskimi powstałymi na podłożu łaciny, oraz narody germańskie: Niemcy i Anglicy. Dlatego też określenie „romańska” nie jest ścisłe.
W najwcześniejszych budowlach romańskich stosowano gruby mur z kamienia łamanego.
W okresie Baroku nastąpiły zmiany w sposobie komponowania założeń urbanistycznych. Stosowano układy o wyraźnie zaznaczonej osi z symetrycznie ukształtowaną wokół niej zabudową, wyraźnie podporządkowaną akcentowi głównemu. Cechą charakterystyczną jest wykorzystanie w znacznie większym stopniu niż dotychczas zieleni jako elementu kompozycji. W renesansie pomimo wielu studiów teoretycznych z zakresu budowy miast realizacje były bardzo nieliczne.
Bazyliki - były to budowle o piętrowej wydłużonej bryle. Mniejsze budowano jednakowo, większe dzielono dwoma lub czterema rzędami podpór, tworząc układ troj- lub pięcionawowy. Przykładem bazyliki pięcionawowej jest Basilica Julia z połowy I w.p.n.e.
Jedną z największych bazylik jest bazylika Trajana z główną nawą otoczoną podwójną kolumnadą. Rzut poziomy ma wymiary 55x117 m.
Określenie „urbanistyka ”pochodzi od łacińskiego słowa urbs , oznaczającego miasto i jest dziedziną wiedzy zajmującą się planowaniem i kierowaniem rozwojem osiedli ludzkich . Miasto ma zapewniać podstawowe potrzeby w czterech głównych dziedzinach :
- praca , czyli zatrudnienie dające utrzymanie oraz zapewniające wytwarzanie niezbędnych do życia przedmiotów